Gửi tiết kiệm ngoại tệ là gì? Lãi suất, ưu nhược điểm và thủ tục

Việc sở hữu và tích lũy ngoại tệ (như USD, EUR, JPY,...) ngày càng trở nên phổ biến. Tuy nhiên, thay vì giữ tiền mặt tại nhà vừa rủi ro vừa mất đi cơ hội sinh lời, nhiều người lựa chọn hình thức gửi tiết kiệm ngoại tệ. Vậy hình thức này hoạt động như thế nào, có những lợi ích và rủi ro gì? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Gửi tiết kiệm ngoại tệ là gì và có những hình thức nào?

Gửi tiết kiệm ngoại tệ là hình thức khách hàng (cá nhân hoặc tổ chức) gửi số tiền bằng đồng tiền nước ngoài (ngoại tệ) thuộc quyền sở hữu hợp pháp của mình vào ngân hàng nhằm mục đích tích lũy và hưởng lãi suất theo thỏa thuận.

• Các loại ngoại tệ phổ biến: Đô la Mỹ (USD), Đồng tiền chung châu Âu (EUR), Bảng Anh (GBP), Yên Nhật (JPY), Đô la Úc (AUD),...
• Hình thức: Có thể gửi không kỳ hạn hoặc có kỳ hạn (1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng,...) tương tự như gửi tiết kiệm bằng VND.

Các hình thức gửi tiết kiệm ngoại tệ phổ biến

Mỗi tổ chức tín dụng sẽ quy định cụ thể từng hình thức tiết kiệm. Bạn có thể tham khảo một số cách phân loại thường gặp:

• Phân loại theo kỳ hạn:
  • Tiết kiệm không kỳ hạn: Có thể rút tiền bất cứ lúc nào, tính thanh khoản cao nhưng lãi suất thường rất thấp hoặc bằng 0%.
  • Tiết kiệm có kỳ hạn: Gửi theo mốc thời gian cố định (1 tháng, 3 tháng, 6 tháng...), lãi suất cao hơn nhưng bị ràng buộc thời gian.
• Phân loại theo phương thức trả lãi: 
  • Trả lãi cuối kỳ: Nhận toàn bộ gốc và lãi một lần duy nhất vào ngày đáo hạn; hình thức truyền thống và phổ biến nhất.
  • Trả lãi định kỳ: Nhận lãi đều đặn hàng tháng hoặc hàng quý, phù hợp cho nhu cầu có dòng tiền ngoại tệ nhỏ thường xuyên.
  • Trả lãi trước: Nhận toàn bộ tiền lãi ngay tại thời điểm gửi, giúp bạn có sẵn nguồn vốn nhỏ để xử lý việc khác. 

2. Lãi suất gửi tiết kiệm ngoại tệ hiện nay như thế nào?

Lãi suất tiền gửi ngoại tệ được áp dụng theo từng loại tiền:

• Đô la Mỹ (USD): Theo Điều 3 Thông tư số 46/2024/TT-NHNN ngày 30/9/2024 (có hiệu lực từ 20/11/2024) và Điều 1 Quyết định số 2410/QĐ-NHNN ngày 01/11/2024 của Ngân hàng Nhà nước, lãi suất áp dụng đối với tiền gửi bằng đô la Mỹ của cá nhân tại tổ chức tín dụng là 0%/năm. Vì vậy, gửi tiết kiệm USD chủ yếu phục vụ nhu cầu lưu giữ ngoại tệ hơn là nhận lãi.
• Ngoại tệ khác (như EUR): Tổ chức tín dụng quy định lãi suất tiền gửi tiết kiệm phù hợp với quy định của Ngân hàng Nhà nước trong từng thời kỳ. Ngân hàng phải niêm yết công khai lãi suất và loại ngoại tệ nhận tiền gửi tiết kiệm, nên bạn có thể xem mức lãi suất cụ thể tại bảng niêm yết hoặc website của ngân hàng.

3. Ưu điểm nổi bật khi gửi tiết kiệm ngoại tệ

Hình thức đầu tư này được nhiều khách hàng tin chọn nhờ mang lại những lợi ích thiết thực:

• Bảo vệ tài sản trước lạm phát nội địa: Khi tỷ giá đồng nội tệ biến động hoặc lạm phát tăng cao, việc nắm giữ và gửi ngoại tệ giúp bảo toàn giá trị tài sản của bạn tốt hơn.

• Hưởng lãi suất tích lũy theo cơ chế ngoại tệ: 
  • Đối với các ngoại tệ sinh lời (EUR, AUD, GBP, JPY,...): Ngân hàng sẽ áp dụng mức lãi suất tiền gửi có kỳ hạn cho từng loại tiền. Tiền lãi được tính trên số gốc ngoại tệ gửi ban đầu và cộng dồn/trả định kỳ theo thỏa thuận, giúp bạn có thêm một khoản sinh lời thụ động an toàn. 
  • Đối với USD (Đô la Mỹ): Theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trần lãi suất tiền gửi USD hiện là 0%/năm. Do đó, với tiền gửi USD, nguồn sinh lời tích lũy không đến từ tiền lãi ngân hàng chi trả, mà đến từ chênh lệch tỷ giá khi giá trị đồng USD tăng so với VND theo thời gian. Bạn có thể xem thêm chi tiết về lãi suất gửi tiết kiệm USD để cân nhắc trước khi gửi.

• Tính thanh khoản cao: Bạn có thể dễ dàng rút gốc và lãi trước hạn hoặc đúng hạn khi có nhu cầu sử dụng ngoại tệ cho các mục đích hợp pháp (du học, du lịch, thanh toán quốc tế,...).
• An toàn tuyệt đối: Gửi tiền tại các ngân hàng uy tín giúp bạn tránh được rủi ro mất mát, trộm cắp so với việc cất giữ tiền mặt tại nhà.

4. Những rủi ro cần lưu ý khi gửi tiết kiệm ngoại tệ

Bên cạnh các lợi ích, hình thức này cũng tồn tại một số hạn chế và rủi ro mà bạn cần cân nhắc kỹ:

• Lãi suất thấp: Lãi suất tiết kiệm ngoại tệ (đặc biệt là USD) tại các ngân hàng thương mại hiện nay thường rất thấp, thậm chí bằng 0% do chính sách chống đô la hóa của Ngân hàng Nhà nước.
• Rủi ro tỷ giá: Nếu đồng nội tệ (VND) tăng giá mạnh so với ngoại tệ bạn đang gửi, quy đổi ra giá trị thực tế lúc rút tiền có thể khiến bạn bị hụt giảm sức mua nội địa.
• Quy định pháp luật chặt chẽ: Việc rút, chuyển, hoặc chi tiêu ngoại tệ tại Việt Nam tuân thủ theo các quy định quản lý ngoại hối nghiêm ngặt của Ngân hàng Nhà nước, đòi hỏi bạn phải chứng minh mục đích sử dụng hợp pháp trong một số trường hợp.

5. Có nên gửi tiết kiệm ngoại tệ hay không?

Quyết định có nên tham gia hình thức này hay không phụ thuộc hoàn toàn vào mục đích tài chính cá nhân của bạn:

Lời khuyên: Hình thức này phù hợp nhất nếu bạn đang sẵn có nguồn ngoại tệ nhàn rỗi (do người thân gửi về, thu nhập từ nước ngoài,...) và chưa có nhu cầu sử dụng ngay, đồng thời muốn cất giữ một cách an toàn thay vì đầu tư mạo hiểm.

Ngược lại, nếu bạn đang có sẵn VND và muốn mua ngoại tệ để đầu tư kiếm lời ngắn hạn, rủi ro sẽ rất cao do chênh lệch tỷ giá mua - bán và lãi suất gửi gần như không đáng kể.

6. Điều kiện và thủ tục gửi tiết kiệm ngoại tệ

6.1. Điều kiện đối với người gửi tiền

Theo quy định tại Điều 3 và Điều 4 Thông tư 48/2018/TT-NHNN,  đối tượng được phép gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ bao gồm:

• Người gửi là công dân Việt Nam đủ 18 tuổi trở lên, đã đăng ký thường trú tại nơi gửi tiết kiệm.
• Người gửi là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi đến dưới 18 tuổi, không bị hạn chế năng lực hành vi dân sự.
• Người gửi là công dân Việt Nam chưa đủ 15 tuổi hoặc bị hạn chế năng lực hành vi dân sự cần có người đại diện gửi tiền theo pháp luật.

6.2. Thủ tục và hồ sơ cần chuẩn bị

Thủ tục mở sổ tiết kiệm ngoại tệ nhìn chung khá đơn giản và tương tự như gửi tiết kiệm bằng VND (với tiền gửi VND, bạn cũng có thể tham khảo cách mở sổ tiết kiệm online để giao dịch ngay trên ứng dụng). Bạn cần chuẩn bị các giấy tờ sau khi đến quầy giao dịch của ngân hàng:

1. Giấy tờ tùy thân hợp lệ: Căn cước công dân (CCCD) hoặc Hộ chiếu còn hiệu lực hoặc Giấy khai sinh nếu người gửi chưa đủ 15 tuổi.
2. Biểu mẫu của ngân hàng: Điền đầy đủ thông tin vào giấy mở tài khoản tiền gửi tiết kiệm/sổ tiết kiệm theo mẫu do ngân hàng cung cấp.
3. Chứng minh nguồn gốc ngoại tệ (khi cần thiết): Trong một số trường hợp hoặc theo quy định từng thời kỳ của ngân hàng/Ngân hàng Nhà nước, bạn có thể được yêu cầu cung cấp giấy tờ chứng minh nguồn gốc ngoại tệ hợp pháp (như giấy tờ từ người thân gửi về, xác nhận thu nhập...).

7. Kinh nghiệm gửi tiết kiệm ngoại tệ an toàn, sinh lời tốt

Để tối ưu hóa hiệu quả khi gửi tiết kiệm bằng ngoại tệ, bạn nên ghi nhớ những điểm sau:

• Lựa chọn ngân hàng uy tín: Ưu tiên các ngân hàng lớn, có tiềm lực tài chính mạnh và mạng lưới rộng để đảm bảo an toàn cho tài sản. Nếu giao dịch qua ứng dụng, bạn cũng nên tìm hiểu gửi tiết kiệm online có rủi ro không để chủ động phòng tránh.
• Theo dõi chính sách lãi suất: Thường xuyên cập nhật biểu lãi suất ngoại tệ của các ngân hàng để chọn nơi có chính sách ưu đãi tốt nhất.
• Xác định kỳ hạn linh hoạt: Nếu dự định thời gian tới sẽ cần dùng tiền (ví dụ đi du lịch hay đóng học phí cho con du học), hãy chọn kỳ hạn khớp với thời điểm đó để tránh bị mất lãi khi rút trước hạn.

8. Câu hỏi thường gặp về gửi tiết kiệm ngoại tệ

1. Gửi tiết kiệm ngoại tệ có được tính lãi suất không?

Có. Bạn vẫn sẽ được hưởng lãi suất theo thỏa thuận với ngân hàng tùy thuộc vào kỳ hạn và loại ngoại tệ bạn gửi. Tuy nhiên, mức lãi suất này thường rất thấp (thậm chí có thời điểm là 0%/năm đối với USD) do chính sách quản lý ngoại hối và chống đô la hóa của Ngân hàng Nhà nước. Mục đích chính của hình thức này là cất giữ tài sản an toàn và bảo vệ giá trị vốn chứ không phải để đầu tư sinh lời cao.

2. Có thể rút tiền tiết kiệm ngoại tệ trước hạn được không?

Được. Bạn hoàn toàn có quyền rút tiền trước hạn khi có nhu cầu sử dụng khẩn cấp. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng nếu rút trước hạn đối với sổ có kỳ hạn, toàn bộ số tiền gốc đó sẽ được chuyển sang hưởng mức lãi suất không kỳ hạn (thường rất thấp hoặc bằng 0%) tính đến thời điểm rút.

3. Khi rút tiền tiết kiệm ngoại tệ, tôi có thể nhận bằng tiền mặt hay chuyển khoản?

Tùy thuộc vào quy định hiện hành của ngân hàng và quy định quản lý ngoại hối tại thời điểm giao dịch, bạn có thể nhận lại bằng tiền mặt ngoại tệ hoặc chuyển vào tài khoản thanh toán ngoại tệ của mình. Trong một số trường hợp, nếu ngân hàng tại thời điểm đó hạn chế chi trả tiền mặt ngoại tệ, số tiền sẽ được quy đổi sang VND theo tỷ giá mua vào của ngân hàng hoặc chuyển khoản sang tài khoản ngoại tệ hợp pháp khác.

4. Gửi tiết kiệm ngoại tệ có mất phí quản lý hay phí mở sổ không?

Đa số các ngân hàng không thu phí mở tài khoản hoặc phí quản lý sổ tiết kiệm ngoại tệ thông thường. Tuy nhiên, bạn nên hỏi kỹ nhân viên ngân hàng về các khoản phí phát sinh liên quan (nếu có) khi thực hiện giao dịch rút tiền trước hạn hoặc chuyển tiền ngoại tệ đi quốc tế.

Gửi tiết kiệm ngoại tệ giúp bạn lưu giữ USD, EUR… tại tổ chức tín dụng thay vì tự bảo quản tiền mặt và được ghi nhận quyền sở hữu bằng Thẻ tiết kiệm. Trước khi gửi, bạn nên tìm hiểu điều kiện, thủ tục, lãi suất và lưu ý về bảo hiểm tiền gửi. Hãy đến các chi nhánh SeABank trên toàn quốc để được tư vấn gửi tiết kiệm ngoại tệ và quản lý tài sản phù hợp.